Het orgel van het Priesterseminarie Zaitzkofen klinkt weer!

Reeds koning David wist dat er nauwelijks een beter middel bestaat om God te verheerlijken dan muziek. Maar wat voor de oude Israëlieten „trompetten, psalters en harpen” (Ps. 150, 3) waren, is in de katholieke eredienst al eeuwenlang het orgel.

Ook in de kapel van het priesterseminarie Herz Jesu (D) mag het orgel uiteraard niet ontbreken. De gemeenschap mag zich gelukkig prijzen dat zij met haar exemplaar van het huis Cavaillé-Coll (bouwjaar 1905/06) een waar juweeltje in haar bezit heeft.

De meer dan 100 jaar dat ons orgel inmiddels in gebruik is, heeft sporen achtergelaten: vervuiling, slijtage en beginnende schimmelvorming zorgden ervoor dat het instrument in plaats van de gebruikelijke welluidende klanken steeds vaker gekreun en gekraak liet horen. Een algemene revisie was dan ook dringend noodzakelijk, die deze zomer eindelijk kon worden uitgevoerd.

De orgelbouwers van de firma Jann uit Allkofen hebben, deels met de actieve ondersteuning van enkele seminaristen, nu bijna drie maanden aan deze uitgebreide revisie gewerkt – een gigantisch project. Het begon allemaal kort na het begin van de zomervakantie, begin juli. In de eerste weken werden eerst de meer dan 700 pijpen verwijderd en stuk voor stuk gereinigd.

Nadat het orgel ook van veel van zijn mechanische onderdelen was ontdaan, werd het zo „ontmantelde“ instrument aan een volledige reiniging van buiten en binnen onderworpen. Ook de speeltafel moest een soortgelijke procedure van demontage en reiniging ondergaan.

Toen tijdens de 30-daagse retraite (27 juli – 27 augustus) in Zaitzkofen de stilte inviel en de reparatiewerkzaamheden ter plaatse tot stilstand kwamen, lag het werk in de werkplaats van de orgelbouwers uit Allkofen geenszins stil: Hier werden onder andere de toetsbekledingen vernieuwd, de vastgelopen mechanica weer soepel gemaakt en diverse beweegbare onderdelen vervangen. Bovendien werd het orgel voorzien van een nieuwe motorkast om het geluid van de blaasmachine te dempen.

Na afloop van de retraite kon eindelijk worden begonnen met het omvangrijke werk van de wederopbouw. Hierbij moesten niet alleen de pijpen weer op hun oorspronkelijke plaats worden teruggeplaatst, maar moest ook de gehele techniek vanaf de basis opnieuw worden geïnstalleerd – een klus die, gezien de ontelbare kleine onderdelen, niet alleen geduld, maar ook veel fijngevoeligheid vereist.

Op 27 september, de 18e zondag na Pinksteren, ontwaakte ons oude orgel dan uit zijn slaap en liet het na een lange stilte voor het eerst weer zijn klanken horen. De afsluitende werkzaamheden van de intonatie en stemming namen echter nog het grootste deel van de week in beslag, totdat het grootschalige project op 6 oktober eindelijk tot een goed einde kon worden gebracht.

Omdat bijna niemand ons orgel zo mooi tot klinken kan brengen als pater Leonhard Amselgruber, hebben wij ons de vrijheid genomen om u in de hieronder bijgevoegde video een klein voorproefje van het onlangs gerestaureerde instrument te presenteren.