Mgr. Schneider: "Wij kunnen niet doorgaan met de Novus Ordo"

Rome bestraft de verdedigers van de Traditie, terwijl ketterijen ongestraft blijven. Mgr. Schneider hekelt deze tegenstrijdigheid en voorspelt dat de geschiedenis recht zal doen aan het werk van Mgr. Lefebvre.

In een interview met de Catholic Herald, gepubliceerd op 13 oktober 2026, gaat Mgr. Athanasius Schneider, hulpbisschop van Astana (Kazachstan), in op de situatie van de traditionele Mis onder Leo XIV. De prelaat constateert dat de door Franciscus met Traditionis custodes ingestelde beperkingen vrijwel ongewijzigd zijn gebleven en in sommige bisdommen zelfs zijn verscherpt. „Er zijn berichten over bisdommen waar het aantal Missen drastisch is teruggebracht, wat neerkomt op vervolging.”

Hij betreurt met name de sluiting van gebedshuizen waar gezinnen waardevolle steun vonden voor hun christelijk leven. In december 2025 had hij Leo XIV persoonlijk verzocht om zich, in zijn hoedanigheid van gemeenschappelijke vader van alle katholieken, ruimhartig op te stellen tegenover deze gelovigen. Maar de traditionele Mis wordt volgens hem door de Romeinse autoriteiten nog steeds behandeld „als iets gevaarlijks”.

Mgr. Schneider herinnert eraan dat Traditionis custodes tot doel heeft de gelovigen die gehecht zijn aan de traditionele liturgie geleidelijk naar de nieuwe Mis te leiden. Hij hekelt daarmee een bewust beleid: „Het is duidelijk dat de autoriteiten van de Heilige Stoel en van talrijke bisdommen de neiging hebben om de heilige Mis te onderdrukken.”

„De Novus Ordo vertoont duidelijke leerstellige en liturgische tekortkomingen“

Het interview gaat vervolgens in op de kwestie van de Priesterbroederschap Sint-Pius X, waarnaar veel katholieken zich wenden die in hun bisdom verstoken zijn van de traditionele Mis. 
Mgr. Schneider herinnert eraan dat de fundamentele meningsverschillen tussen Rome en de Broederschap teruggaan tot de discussies die al tijdens het leven van Mgr. Marcel Lefebvre werden gevoerd en nog steeds betrekking hebben op twee eisen: „De Heilige Stoel eist de erkenning van het Tweede Vaticaans Concilie als zijnde in overeenstemming met de traditie, en het tweede punt is dat de FSSPX de geldigheid van de Novus Ordo, oftewel de liturgische hervorming van het concilie, erkent.” 

De Broederschap kan deze eisen echter niet aanvaarden vanwege de leerstellige problemen die zij met zich meebrengen, zo vervolgt hij: „Bepaalde uitspraken in de teksten van het Tweede Vaticaans Concilie vertonen duidelijke dubbelzinnigheden. De Novus Ordo bevat duidelijke leerstellige en liturgische tekortkomingen: hij vertoont zeer uitgesproken protestantse tendensen en een afzwakking van het offerkarakter van de Mis, zelfs wanneer deze volgens de voorschriften wordt gevierd.” 

De prelaat benadrukt dat deze tekortkomingen niet alleen te wijten zijn aan liturgische misbruiken, maar aan de teksten van de nieuwe Mis zelf: „Zelfs in het Latijn vertoont de tekst van de Novus Ordo ernstige leerstellige tekortkomingen, met name de nieuwe offergebeden en het tweede eucharistisch gebed.” Hij wijst er tevens op dat de rubrieken een viering bevorderen die gericht is op „ontmoeting en uitwisseling”, ten koste van het offerkarakter van de Mis, hetgeen in zijn ogen „een ernstige breuk met de gehele Traditie en een bedreiging voor het essentiële offerkarakter van de Heilige Mis” vormt.

Juist op dit gebied erkent Mgr. Schneider de rol die Mgr. Lefebvre en zijn werk al meer dan een halve eeuw vervullen.

Mgr. Schneider spreekt dan ook zijn waardering uit voor het werk van de Broederschap: „De aanwezigheid en de activiteiten van de FSSPX, het werk van Mgr. Lefebvre, lijken meer dan ooit een daad van de Voorzienigheid te zijn; het is een werk van de Goddelijke Voorzienigheid dat, door hun aanwezigheid, hun bestaan en hun optreden, de Heilige Stoel herinnert aan de noodzaak om bepaalde belangrijke conciliaire uitspraken, die objectief gezien twijfelachtig en dubbelzinnig zijn, te verduidelijken en de Novus Ordo in overeenstemming met de Traditie te hervormen.”

„Wij kunnen niet doorgaan met de Novus Ordo”

Mgr. Schneider hekelt vervolgens de weigering van Rome om de omstreden leerstellingen van het Concilie ter discussie te stellen: „Tot nu toe heeft de Heilige Stoel noch de bereidheid getoond om deze punten te erkennen, noch de noodzaak om ook maar iets te corrigeren. In plaats daarvan eist hij van iedereen, inclusief de FSSPX, een zogenaamde hermeneutiek van de continuïteit. Ik zou dit omschrijven als louter intellectuele acrobatiek, of het kwadrateren van de cirkel.”

Overtuigd dat de geschiedenis op een dag de diensten zal erkennen die Mgr. Lefebvre aan de Kerk heeft bewezen, verklaart de prelaat: „Naar mijn mening zal de bijdrage van Mgr. Lefebvre en de FSSPX, met de afstand die de geschiedenis biedt, later worden beschouwd als heilzaam voor de gehele Kerk. De Kerk moet deze twee kwesties oplossen.”

Hij vervolgt vastberaden: „Wij kunnen niet doorgaan met de Novus Ordo – dat is onmogelijk. Wij kunnen de duidelijke leerstellige dubbelzinnigheden in bepaalde uitspraken van het Tweede Vaticaans Concilie niet tolereren. Wij moeten deze oplossen.” En hij verduidelijkt: „Dat is in wezen wat de FSSPX eist; zij vraagt om de mogelijkheid en de vrijheid om dit te doen in overeenstemming met de blijvende en ondubbelzinnige leer van het leergezag.”

Mgr. Schneider roept de Romeinse autoriteiten dan ook op om een echte leerstellige discussie toe te staan, zonder vooraf de aanvaarding van de omstreden punten op te leggen. Hij spreekt tevens de wens uit dat de Heilige Stoel overgaat tot een geleidelijke integratie van de Broederschap, in de overtuiging dat dit de gehele Kerk ten goede zou komen.

Sancties tegen de Broederschap, maar geen sancties tegen de ketterijen

Terugkomend op de bisschopswijdingen van 1 juli 2026 hekelt Mgr. Schneider de reactie van de Heilige Stoel, waarin hij een wil ontwaart om de Broederschap te straffen en haar invloed in de Kerk te doen verdwijnen: „Wat betreft de buitengewoon strenge reactie van de Heilige Stoel op de bisschopswijdingen van de FSSPX: vanuit het perspectief van een objectieve externe waarnemer zou deze worden omschreven als emotioneel, als een streng oordeel, met een soort wil om hen te straffen en de Broederschap en haar invloed in het leven van de Kerk uit te bannen.”

Deze strengheid lijkt hem des te ongerechtvaardigder omdat Rome een heel andere houding aanneemt ten opzichte van degenen die zich openlijk afkeren van het katholieke geloof en de katholieke discipline. De prelaat hekelt aldus een strengheid die uitsluitend aan de Traditie lijkt te zijn voorbehouden: „Aan de andere kant tolereert de Heilige Stoel op talrijke plaatsen zoveel openlijke ketterijen, waarbij bisschoppen het geloof en de discipline van de Kerk ondermijnen zonder te worden gestraft of zelfs maar berispt.”

Mgr. Schneider noemt het voorbeeld van de bisschop van Antwerpen, in België, die openbaar zijn voornemen heeft aangekondigd om getrouwde mannen te wijden, ondanks de geldende discipline binnen de Latijnse Kerk. Na een eerste verklaring vorig jaar heeft hij zijn voornemen herhaald zonder dat dit, zo merkt de prelaat op, tot een berisping of sanctie van de Heilige Stoel heeft geleid.

Mgr. Schneider noemt vervolgens nog twee andere voorbeelden: „Wij constateren eveneens de grenzeloze openheid en ruimhartigheid van de Heilige Stoel ten opzichte van de Chinese Communistische Partij, ten opzichte van de zogenaamde synodale weg in Duitsland en elders, waar het katholieke geloof de facto wordt verloochend en ondermijnd.”

Hij hekelt daarmee „een flagrante tegenstrijdigheid in de houding van de Heilige Stoel ten opzichte van de FSSPX en ten opzichte van andere bewegingen en personen die objectief en duidelijk ketters zijn binnen de Kerk”.

Voor Mgr. Schneider onthult dit verschil in behandeling de ernst van de crisis die de Heilige Stoel treft. Hij is van mening dat de Heilige Stoel tot op zekere hoogte het slachtoffer is van een „vijandige overname“ door personen en machten die ernaar streven het katholieke geloof ingrijpend te veranderen, door het dichter bij het protestantisme te brengen en het volledig aan te passen aan de trends van de hedendaagse wereld.

„Wij beleven een vorm van geestelijke ballingschap“

Mgr. Schneider ziet geen uitweg uit deze crisis dan in een terugkeer van de Heilige Stoel naar zijn oorspronkelijke missie: „In een zo ernstige situatie kan alleen een goddelijke tussenkomst ons genezing brengen en ervoor zorgen dat de Heilige Stoel opnieuw de schitterende zetel van de Waarheid wordt – de Moeder en de Meester van de hele wereld in de zuiverheid van het katholieke en apostolische geloof.”

Hij blijft ervan overtuigd dat het pausdom deze trouw zal herwinnen, omdat het van goddelijke oorsprong is. Om de huidige crisis te beschrijven, trekt hij een parallel met de ballingschap van de pausen in Avignon: „Vandaag de dag beleven wij een vorm van geestelijke ballingschap: de integrale leer en liturgie zijn tot op zekere hoogte verbannen uit de Heilige Stoel. Met andere woorden: de duidelijkheid van de leer en het heilige karakter van de liturgie en de traditie zijn tijdelijk opgeschort. Maar zij zullen terugkeren.” 

Hij herinnert eraan dat in het verleden de heilige Catharina van Siena, de heilige Birgitta van Zweden en andere heiligen de pausen onvermoeibaar hadden aangespoord om naar Rome terug te keren. Vandaag ziet hij een vergelijkbare rol weggelegd voor de trouw van katholieke gezinnen, kinderen, jongeren, priesters en religieuzen die vasthouden aan het traditionele geloof en de traditionele liturgie. Zij zijn het, zo legt hij uit, die door hun christelijk leven en hun volharding nu al bijdragen aan de voorbereiding van het einde van deze leerstellige en liturgische ballingschap.

Ondanks de beperkingen blijft de traditionele Mis zich inderdaad verspreiden, gepaard gaande met talrijke roepingen en een vruchtbaar katholiek gezinsleven. „Dit toont aan dat de traditionele Mis in het Latijn een goddelijke kracht is. Zij is niet alleen in handen van de kerkelijke autoriteiten. Deze beweging zal dan ook zegevieren; zij is in opmars.” 

Mgr. Schneider hoopt dat Leo XIV en de bisschoppen in deze levendigheid de tekenen van het werk van de Heilige Geest zullen herkennen. „Ziet u, de traditie leeft. Zij draagt vrucht. Er zijn talrijke roepingen, grote gezinnen die van de Kerk houden.”

Ten slotte benadrukt hij de gehechtheid van deze gelovigen aan het pausdom, ondanks de beproevingen die zij doormaken. „De meerderheid van deze gelovigen die aan de Traditie gehecht zijn, koestert geen wrok en heeft geen kritiek op de paus; zij verlangen eenvoudigweg naar het geloof en de Mis van al hun voorouders en de heiligen. Alleen dit geloof zal de toekomst en de vernieuwing van de Kerk waarborgen.”

Zo wordt volgens hem de terugkeer voorbereid van pausen die volledig gehecht zijn aan de Traditie en trouw zijn aan de missie die Onze Heer aan de heilige Petrus en zijn opvolgers heeft toevertrouwd.