Het kerkelijk recht wordt geïnterpreteerd voor de vrienden en toegepast op de vijanden …

Eerwaarde medebroeders, eerbiedwaardige broeders en zusters in de ordestand, lieve gelovigen, vrienden en weldoeners!

Toen we vandaag, zaterdag 4 juli 2026, na de Mis in het Districtshoofdkwartier Jaidhof zoals gewoonlijk nog het kort H. Lof hielden, zongen we vóór het Tantum ergo ook – zoals altijd – het Oremus pro Pontifice nostro Leone. We deden dat in vreugde en vrede, ook al waren deze dagen zeker heel bijzonder. We zijn één met de paus! Als katholieken zijn we ook vandaag, morgen en altijd diep verbonden met de Heilige Vader en de plaatselijke bisschoppen, en we houden van hen, ondanks alle tegenstrijdigheden. We zijn en blijven rooms-katholiek.

Ik heb de afgelopen dagen heel veel telefoontjes en brieven gekregen, praktisch de klok rond. Gisteren belde een lieve gelovige me op, een voormalig viceburgemeester: “Beste pater Johannes, Kardinaal Victor Fernandez heeft een atoombom op ons en de hele katholieke traditie laten ontploffen. Maar we bidden en blijven trouw, en het zal ons vergaan zoals de jezuïeten in Hiroshima op 6 augustus 1945, die op wonderbaarlijke wijze ongedeerd bleven, hoewel ze zich niet ver van het epicentrum bevonden; zij baden de Rozenkrans.” Ik bedank jullie allemaal voor die prachtige bovennatuurlijke houding, voor jullie kracht. Dat hebben we ook gezien tijdens de ceremonie zelf op 1 juli. Het onweer en de stortregen konden de 15.000 aanwezige gelovigen niet wegjagen; iedereen bleef en zong de Rozenkrans.

In deze bewogen dagen krijgen we allemaal veel bezorgde berichten, vragen en ook onzekerheden binnen, van familieleden, vrienden, collega’s enz. Dat begrijpen we maar al te goed. Wat er de afgelopen dagen is gebeurd, weegt zwaar – en we willen niemand afschepen met vrome clichés, maar duidelijk en eerlijk met iedereen praten.

We zijn en blijven rooms-katholiek. Geen enkel decreet verandert daar iets aan

De waarheid is niet bang voor toetsing. Heel veel mensen praten over ons zonder ons echt te kennen; sommige geestelijken en leken-theologen in Oostenrijk en andere landen voelen zich gedwongen mee te zingen met het schorre geschreeuw van eigenlijk de vijanden van het geloof en de Kerk, zonder ooit persoonlijk contact met ons te hebben gehad of ons beter te kennen. We zijn zondaars, we moeten persoonlijk nederig zijn en ook als gemeenschap, maar de storm die nu is losgebarsten, laat uiteindelijk de haat tegen de hele katholieke traditie zien.

Een schisma is niet zomaar een uiterlijke handeling. Een schisma veronderstelt de wil tot afscheiding. Die wil hebben we niet. Die hebben we nooit gehad. We belijden het primaat van de paus, de onfeilbaarheid van het leergezag, enzovoort. We handelen niet tegen de Kerk, maar voor haar. Wie de Kerk wil redden, kan haar niet tegelijkertijd willen verlaten. Er is geen schisma, geen voornemen tot afscheiding. 

Zo zit het ook bij ons. Geen voornemen tot afscheiding – geen schisma. Zo simpel, en zo belangrijk.

Door de Priesterbroederschap keren veel mensen terug naar de Kerk

Maar bovenal spreken de duizenden zielen voor zich, die door het apostolaat van de Priesterbroederschap het katholieke geloof en de religieuze praktijk weer hebben gevonden. Ze hebben geleden, ze zijn oprecht. Een gemeenschap die zulke vruchten voortbrengt, staat niet buiten de Kerk. De afgelopen uren hebben zich veel nieuwe, meestal jonge katholieken gemeld die door de gebeurtenissen van de afgelopen dagen hebben besloten om naar ons toe te komen. Er tekenen zich nieuwe geestelijke roepingen af. We hebben 13 seminaristen uit ons district voor het komende studiejaar in het seminarie, en nog eens 12 jonge mannen hebben de afgelopen weken bij ons aangeklopt omdat ze priester willen worden; we gaan deze roepingen onderzoeken.

Beste vrienden, laten we standvastig en vol liefde blijven, laten we bovennatuurlijk reageren en er altijd op vertrouwen dat de waarheid standhoudt. Ik hoop dat de dag komt waarop ze de kans krijgt om gehoord te worden. De heilige kerkvader Athanasius werd verbannen, de waarheid niet. De heilige Johannes van het Kruis werd door zijn eigen medebroeders opgesloten, gegeseld en zwaar mishandeld. We hebben veel grote voorbeelden in de kerkgeschiedenis. Laten we trouwe katholieken blijven, in de ware en eigenlijke zin van het woord. 

Het lijkt toch alsof veel dingen een gerichte campagne tegen ons zijn, maar alle trouwe katholieken worden vervolgd. We nemen het in rust en kalmte aan en vragen God om alle nederigheid en liefde.

Laten we de vele gelegenheden voor gesprekken in deze dagen benutten voor goede, hartelijke persoonlijke gesprekken, geheel in de geest van de Kerk. Moge God ons daarin extra zegenen!

Is de excommunicatie überhaupt geldig in werking getreden? De sacramenten blijven natuurlijk geldig

Nog een belangrijk punt voor iedereen die zich afvraagt: is de excommunicatie überhaupt wel geldig? Het antwoord luidt, na nader onderzoek volgens het kerkelijk recht: nee – en wel om drie onafhankelijke redenen:

De basisnorm

Rome beroept zich op can. 1387 CIC: een bisschopswijding zonder pauselijke opdracht leidt normaal gesproken tot automatische excommunicatie. Maar – en dat is cruciaal – deze straf treedt niet in werking als de algemene regels over noodtoestand, dwaling en straffen van toepassing zijn. En dat is hier precies het geval.

Eerste reden: Echte noodtoestand – Can. 1323, 4°

„Wie heeft gehandeld vanwege een noodsituatie of ernstige benauwdheid, is niet onderworpen aan een straf.”

De wijdingen zijn voltrokken om het traditionele priesterschap, het H. Vormsel, de wijdingen en de sacramenten voor duizenden gelovigen te behouden. Dat is geen smoes – dat is een echte kerkelijke noodtoestand. Een bisschopswijding is op zich niet slecht, het is een sacrament. Het geschil gaat alleen over het ontbreken van pauselijke toestemming – niet over de handeling zelf. Die vond niet plaats om schade te berokkenen, maar voor het heil van de zielen. Als er sprake is van een echte noodsituatie: geen excommunicatie.

Tweede reden: onschuldige dwaling – Can. 1323, 7°

„Niemand is strafbaar wie zonder schuld heeft geloofd te handelen.”

Zelfs als de Heilige Stoel zou beweren dat er objectief gezien geen noodsituatie was – het blijft doorslaggevend of de betrokken bisschoppen zonder schuld geloofden dat er sprake was van een noodsituatie. Het hoeft niet eens bewezen te worden dat de noodsituatie objectief bestond. Het is genoeg dat de betrokkenen er te goeder trouw van overtuigd waren. Dan is can. 1323, 7° van toepassing – en treedt er geen automatische excommunicatie in werking.

Derde reden: geen straf – can. 1324 §3

„Onder de in §1 genoemde omstandigheden wordt de dader niet gestraft.”

Zelfs als iemand zich opzettelijk zou hebben vergist – zelfs dan voorkomt can. 1324 §3 de automatische excommunicatie. Je zou hooguit een mildere straf of boete kunnen opleggen. Maar een vanzelf ingetreden straf kan onder deze omstandigheden niet worden beweerd.

Het resultaat – zelfs in het ergste geval:

Zelfs als Rome zegt: er was objectief gezien geen noodtoestand, de FSSPX vergiste zich, en die vergissing was zelfs opzettelijk – zelfs dan zegt het kerkelijk recht duidelijk: geen automatische straf.

Can. 1323, 4°: Echte noodtoestand → geen excommunicatie.

Can. 1323, 7°: Onschuldig aangenomen noodtoestand → geen excommunicatie.

Can. 1324 §1 + §3: Zelfs een op schuldige wijze ten onrechte aangenomen noodtoestand → geen automatische straf.

Ter aanvulling, en belangrijk voor iedereen, moet het volgende worden vermeld: Paus Franciscus heeft de priesters van de Priesterbroederschap met de apostolische brief Misericordia et misera in 2016 permanent de bevoegdheid verleend om geldig de biecht af te nemen. Een andere pauselijke brief uit 2017 heeft geldige bijstand bij huwelijken mogelijk gemaakt.

Een nota van een dicasterie – dus een document van een kardinaal – kan pauselijke besluiten niet zomaar ongedaan maken. Daarvoor zou een uitdrukkelijke pauselijke intrekking nodig zijn. Die is er niet. Zolang die ontbreekt, blijven deze bevoegdheden van kracht.

De biecht en huwelijken die door priesters van de Priesterbroederschap worden voltrokken, blijven geldig.

We waren duidelijk bereid tot een echte dialoog en dat blijven we ook

Al jaren wordt bijna elke dialoog met ons op alle niveaus afgewezen, alle deuren zijn gesloten. De brieven van de Algemeen-Overste aan Paus Leo XIV bleven onbeantwoord; er werd geen audiëntie of gesprek verleend. Op diocesaan niveau ziet het er ongeveer hetzelfde uit (met een paar heel verheugende uitzonderingen in sommige bisdommen, vooral ook in Oostenrijk); vaak kreeg ik geen antwoord, de elementaire regels van beleefdheid lijken niet meer te bestaan. We zullen van onze kant proberen een goede weg van communicatie te blijven bewandelen. Daarvoor moet er echter bereidheid zijn aan alle kanten en geen gekonkel.

Geestelijk advies

Laten we in deze tijden vaak het Credo van de Heilige Mis bidden. Laten we extra bidden voor de Heilige Vader, voor alle bisschoppen en priesters. Laten we het lijden van deze dagen opofferen voor de hele heilige Kerk! En als er problemen zijn, dan moet men naar de toekomst kijken en aan een oplossing werken. Laten we ijverige apostelen zijn van de katholieke Traditie, vooral van de overgeleverde Liturgie. Laten we deze dagen vaak de catechismus erbij pakken en onze katholieke instelling vernieuwen! 

Laten we onze patroonheilige, de heilige paus Pius X, om zijn bijzondere voorspraak vragen. Laten we ook voor onze vervolgers bidden! Moge God ons allen genadig zijn. Laten we vooral de deugden van echte christelijke vrede en dankbaarheid koesteren.

Een eeuwige dank aan alle priesters, religieuzen en gelovigen in het district voor jullie trouw, liefde en toewijding! 

Met mijn priesterlijke zegen,

P. Johannes Regele

Districtsoverste van Oostenrijk, Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Roemenië, Slovenië en Kroatië.