Hoe rechtvaardigt de FSSPX de bisschopswijdingen?
Door Abbé Patrick Troadec, Oud-Seminarieregens Séminaire Saint-Curé d'Ars FSSPX – Flavigny (F)
Sommigen noemen het „Operatie Overleven 2“. Na de bisschopswijdingen waartoe Mgr. Lefebvre in 1988 besloot, zullen op 1 juli vier nieuwe bisschoppen worden gewijd voor de Priesterbroederschap Sint-Pius X.
Met de aankondiging van de wijding van vier bisschoppen op 1 juli aanstaande is een nieuwe mijlpaal bereikt in de geschiedenis van de Priesterbroederschap Sint-Pius X.
In 1988 achtte Mgr. Lefebvre het, gezien de rampzalige gevolgen van de postconciliaire hervormingen, de groei van de Priesterbroederschap en zijn hoge leeftijd, verstandig om opvolgers aan te wijzen, zodat zielen die het geloof van hun voorouders wilden bewaren, overal ter wereld de priesters zouden krijgen waarnaar zij verlangden. Hij hoopte toen dat de bisschoppen die hij zou wijden op een dag hun ambt zouden overdragen aan een paus die zich bewust was geworden van het belang van het behoud van de Traditie voor het heil van de zielen.
Helaas proberen de autoriteiten van de katholieke kerk veertig jaar later nog steeds koste wat kost het Tweede Vaticaans Concilie en de nieuwe Mis te redden, ondanks de leegloop van de kerken die in de jaren zeventig is ingezet.
Het is waar dat vandaag de dag, gezien de vrije val van het aantal kinderdoopsels, veel tieners en volwassenen om de doop vragen, maar hun aantal blijft zeer gering in vergelijking met het aantal niet-gedoopten.
Bovendien dringt zich een constatering op: veel bekeerlingen willen een integrale katholiek onderrichting, zonder compromissen met de geest van de wereld. Zij kunnen geen genoegen nemen met een afgeknotte religie die de waarheden van het geloof bagatelliseert en dubbelzinnige riten voorstelt. Een jonge diocesane priester zei mij onlangs: “In mijn parochie hebben mijn oudere gelovigen het begrip van de doodzonde verloren. Het zijn alleen de jongeren die hun geestelijk leven hoge eisen stellen.”
Hieruit blijkt hoe de Priesterbroederschap Sint-Pius X haar bestaansrecht behoudt. Zij is enerzijds een baken voor goedwillige radeloze zielen, maar stelt ook degenen die de traditionele stroming van de Kerk hebben verlaten in staat om de kloof te meten tussen hun vroegere praktijken en die welke zij sindsdien hebben aangenomen.
Deze bewustwording van de zwakheden van het Concilie stelde Mgr. Salvador Lazo (+2000), emeritus bisschop van het bisdom San Fernando de la Unión op de Filippijnen, in staat om in 1995 de H. Mis van zijn wijding te herontdekken en zich bij de bisschoppen van de Priesterbroederschap in Fatima te voegen ter gelegenheid van de 80e verjaardag van de verschijningen.
Dit heeft er ook toe geleid dat Mgr. Vitus Huonder (+2024), emeritus bisschop van Chur, heeft gevraagd om zijn laatste dagen in een van onze huizen te mogen doorbrengen. De missie van de Priesterbroederschap Sint-Pius X beperkt zich dus niet tot haar gelovigen. Zij heeft een veel breder werkterrein binnen de Kerk. Zij bidt voortdurend dat de kerkelijke autoriteiten uiteindelijk de vruchten van de Traditie en de tekortkomingen van de nieuwe conciliaire praktijken zullen erkennen.
Om haar werk voort te zetten, heeft zij in de tussentijd nieuwe bisschoppen nodig. Alvorens overhaast te oordelen dat deze bisschopswijdingen onwettig zijn, of zelfs strafbaar, zouden degenen die de overtuigingen van de leden van de Priesterbroederschap niet delen, op zijn minst de motieven moeten erkennen die haar oversten bezielen, alvorens te roepen dat er sprake is van een schisma en hen te vervloeken.
Het is een paradox dat de Priesterbroederschap Sint-Pius X, die als enig doel heeft de rooms-katholieke Kerk te dienen, als buiten de Kerk staand kan worden beschouwd omdat zij het geloof en de praktijk van altijd belijdt, terwijl degenen die de moderne dwalingen verspreiden, die herhaaldelijk door de pausen van vóór het Tweede Vaticaans Concilie zijn veroordeeld, nog steeds als katholieken worden beschouwd.
Om de zielen van goede wil te verlichten, legt dit artikel uit waarop de Priesterbroederschap zich baseert om de wijdingen van 1 juli te rechtvaardigen.
Het doel van de Priesterbroederschap Sint-Pius X
Gevoed door de geest van de Kerk heeft de Priesterbroederschap Sint-Pius X, afgezien van de glorie van God, slechts één doel: het heil van de zielen. Vanaf haar ontstaan heiligt zij de zielen door gebruik te maken van de klassieke middelen die de Kerk al twintig eeuwen lang hanteert: het onderricht van de traditionele catechismus, de toediening van de sacramenten volgens de riten die vóór de conciliaire vernieuwingen van kracht waren, en de geestelijke leiding van de zielen. Zij oefent dit ambt uit via haar priesters die over de hele wereld aanwezig zijn. Haar bijzondere kenmerk is het priesterschap en alles wat daaronder valt. Daarom is de vorming van priesters voor haar niet secundair, maar essentieel. Haar statuten geven dit duidelijk aan. Eenmaal hun opleiding voltooid, ontvangen de seminaristen de priesterwijding. Maar om priesters te wijden, zijn bisschoppen nodig. Vandaag de dag heeft de Priesterbroederschap nog maar twee bisschoppen om een enorm apostolaat in alle uithoeken van de wereld te bestrijken… en zij naderen de leeftijd van zeventig jaar.
Om de honderden seminaristen van onze seminaries in staat te stellen tot priester gewijd te worden en de gelovigen het sacrament van het Vormsel te kunnen ontvangen, werd het dringend noodzakelijk om voor opvolgers te zorgen. Het was dan ook geen verrassing voor de priesters en gelovigen van de Priesterbroederschap toen de Algemeen-Overste op 2 februari in Flavigny een wijdingsceremonie aankondigde voor 1 juli aanstaande. Ze waren er zelfs blij mee! Vanuit het standpunt van de Priesterbroederschap zijn deze wijdingen inderdaad volkomen gerechtvaardigd, aangezien ze de zielen ten goede komen, want de eerste wet in de Kerk is het heil van de zielen.
De Priesterbroederschap, een werk van de Kerk
Om de plaats van de Priesterbroederschap Sint-Pius X vandaag de dag in de Kerk te begrijpen, is het noodzakelijk om iets van haar geschiedenis te kennen.
Allereerst is het belangrijk te benadrukken dat zij niet is ontstaan in een staat van oppositie tegen Rome, ook al werd zij gesticht in een context van een ongekende religieuze crisis.
Deze crisis heeft verre en nabije wortels. Sinds de opkomst van het protestantisme zijn valse principes geleidelijk doorgedrongen in de burgermaatschappij en zelfs binnen de Kerk zelf. Herhaaldelijk hebben de pausen deze dwalingen aan de kaak gesteld: het naturalisme (verwerping van de bovennatuurlijke orde, ontkenning van de erfzonde, verheerlijking van de natuur), het liberalisme (overdreven streven naar onafhankelijkheid vanuit een verkeerd begrip van vrijheid), het modernisme (streven naar verzoening tussen de Kerk en het moderne denken), oecumene (toenadering tussen de katholieke Kerk en andere christelijke denominaties ten koste van de integrale geloofsbelijdenis)…
Welnu, ten tijde van het Tweede Vaticaans Concilie waren deze dwalingen zo diep geworteld in de geest van vele prelaten dat ze uiteindelijk zijn binnengeslopen in bepaalde conciliedocumenten. En na het Concilie heeft de richtlijn van de laatste pausen de kerkelijke leiders ertoe gebracht hun leer af te zwakken door een overdreven verlangen naar toenadering tot leden van andere religies en naar overeenstemming met de wereld.
Onder het mom van aggiornamento [vernieuwing] vond er toen een ware revolutie plaats op alle niveaus binnen de Kerk. De seminaries en de verschillende religieuze congregaties raakten besmet.
“Door wie word ik veroordeeld, waarom word ik veroordeeld?”
Seminaristen die het verdorven onderwijs van hun seminarie niet langer konden verdragen, vroegen zich af hoe ze een traditionele opleiding konden volgen. Ze zochten Mgr. Lefebvre op en smeekten hem om voor hen te zorgen.
Aangezien hij vrij was van elke verbintenis, overwoog Mgr. Lefebvre een 'priesterbroederschap' op te richten met als doel de vorming van priesters en de heiliging van de geestelijkheid. Met de toestemming van de toenmalige kerkelijke autoriteiten stichtte hij de Priesterbroederschap Sint-Pius X en het seminarie van Écône. Al snel, zodra ze gewijd waren, kwamen de eerste priesters naar Frankrijk. Bezorgd dienden de Franse bisschoppen een klacht in bij Rome.
In november 1974 kwamen twee apostolische visitatoren, Mgr. Albert Descamps en Mgr. Guillaume Onclin, vanuit Rome naar Écône om daar drie dagen door te brengen en de orthodoxie van het daar gegeven onderwijs te controleren. In aanwezigheid van de seminaristen verklaarden de twee Belgische prelaten “dat de toekomst onvermijdelijk zou leiden tot de wijding van gehuwde personen, dat de Kerk niet de enige bezitter van de waarheid was en dat de verrijzenis van Onze-Lieve-Heer geen zekerheid was1! ”
Verontwaardigd stelde Mgr. Lefebvre vervolgens de beroemde verklaring van 21 november 1974 op: “Wij sluiten ons van ganser harte aan bij het katholieke Rome […], wij weigeren het Rome van neo-modernistische en neo-protestantse tendensen te volgen dat zich duidelijk heeft gemanifesteerd in het Tweede Vaticaans Concilie en na het Concilie in alle hervormingen die daaruit voortvloeiden.”
Er volgde een schijnproces en vervolgens een verzoek tot sluiting van het seminarie en de Priesterbroederschap in 1975-19762. Mgr. Lefebvre antwoordde toen: “Door wie word ik veroordeeld, waarom word ik veroordeeld? Ik word veroordeeld vanwege mijn afwijzing van de moderne dwalingen en mijn gehechtheid aan de Traditie, die mij de aanmoedigingen en felicitaties van de vorige pausen hebben opgeleverd; dat slaat nergens op.”
Tien jaar later, toen hij zijn naderende einde voelde, geen einde zag aan de crisis in de Kerk en de wereldwijde ontwikkeling van de Priesterbroederschap zag, vroeg Mgr. Lefebvre zich af of het niet opportuun zou zijn om bisschoppen te wijden om het voortbestaan van de Traditie mogelijk te maken. Het was de combinatie van deze twee factoren: de crisis in de Kerk die onverminderd voortduurde en zijn naderende overlijden, die hem ertoe brachten zich deze vraag te stellen.
Twee tekenen bevestigden toen zijn besluit: de schandalige bijeenkomst in Assisi, waar paus Johannes Paulus II in oktober 1986 vertegenwoordigers van verschillende religies bijeenbracht om voor vrede te bidden, en het antwoord van Rome op de dubia (twijfels) die Mgr. Lefebvre had geuit over de godsdienstvrijheid, die aan de basis lag van de dwalingen van het Concilie.
De voormalige aartsbisschop van Dakar zorgde er toen voor te verduidelijken dat de wijdingen die de Priesterbroederschap op 30 juni 1988 voor ogen had, als enig doel hadden de wijdingsbevoegdheid over te dragen, aangezien de jurisdictiebevoegdheid alleen door de paus kan worden verleend.
Rechtvaardigt de huidige situatie de wijdingen?
Het was de doordringing van moderne dwalingen in de Kerk die Mgr. Lefebvre ertoe bracht bisschoppen te wijden, opdat zielen van goede wil konden profiteren van het ambt van priesters die trouw waren aan de vaste leer van de Kerk. Maar zijn deze dwalingen vandaag de dag nog steeds aanwezig in de Kerk, of is er de afgelopen 40 jaar een begin van terugkeer naar de Traditie geweest?
Helaas moeten we vaststellen dat het Tweede Vaticaans Concilie vandaag de dag in Rome nog steeds het onontkoombare referentiepunt is. Paus Leo XIV heeft dit op 7 januari jongstleden expliciet bevestigd in zijn woensdagcatechese, gewijd aan de herlezing van de teksten van het Tweede Vaticaans Concilie. Dit Concilie is “het leergezag dat vandaag de dag het baken blijft dat de weg van de Kerk wijst”. Zo beschouwt Rome het concilie, ondanks de bittere vruchten ervan, ook nu nog als het kompas dat haar stappen leidt.
Wat betreft de viering van de traditionele Mis, waren we verheugd toen paus Benedictus XVI met zijn motu proprio Summorum pontificum van 7 juli 2007 de mogelijkheid voor priesters uitbreidde om de zogenaamde ritus van de heilige Pius V te gebruiken. Helaas was deze openstelling van korte duur, aangezien paus Franciscus er in 2021 een einde aan maakte met het motu proprio Traditionis custodes.
En begin dit jaar schreef kardinaal Roche, prefect van het Dicasterie voor de Goddelijke Eredienst en de Discipline van de Sacramenten, aan de kardinalen die door paus Leo XIV in consistorie waren bijeengebracht: “Het gebruik van de liturgische boeken van 1962 was, van Johannes Paulus II tot Franciscus, een concessie die op geen enkele wijze de bevordering ervan inhield”; en de liturgische boeken van Paulus VI en Johannes Paulus II vormen “de enige uitdrukking van de lex orandi (wet van het gebed) van de Romeinse ritus”. De viering van de Tridentijnse Mis is vandaag dus slechts 'een gunst' die kan worden verleend of ingetrokken.
Aangezien de officiële autoriteiten van de Kerk nog steeds doordrongen zijn van moderne dwalingen, is de Priesterbroederschap Sint-Pius X meer dan ooit noodzakelijk om zoveel mogelijk zielen te laten profiteren van de schatten van de Traditie en, gezien haar wereldwijde verspreiding, volstaan twee bisschoppen van bijna 70 jaar niet langer om aan de verwachtingen van alle gelovigen en seminaristen te voldoen.
Wijdingen zonder goedkeuring van Rome
Trouw aan de houding van Mgr. Lefebvre wenste de Algemeen-Overste van de Priesterbroederschap, E.H. Pagliarani, de Paus te ontmoeten om hem het gewetensprobleem uit te leggen waarmee hij wordt geconfronteerd en hem de redenen uiteen te zetten die hem er vandaag toe brengen te vragen dat de Priesterbroederschap nieuwe bisschoppen mag krijgen om het werk van de Traditie voort te zetten. Aangezien zijn brieven van augustus en november 2025 onbeantwoord bleven, kondigde hij op 2 februari wijdingen aan voor 1 juli. Rome haastte zich toen om hem een audiëntie te verlenen. Onze Algemeen-Overste had op 12 februari een ontmoeting met kardinaal Fernandez, prefect van het Dicasterie voor de Geloofsleer.
Zonder in detail te treden over het gesprek, herinneren we eraan dat de Priesterbroederschap Sint-Pius X er niet tegen is om de leerstellige gesprekken met Rome voort te zetten die zij van 2009 tot 2017 heeft gevoerd, maar zij wil vandaag niet overhaast handelen met het onaangename gevoel dat er een zwaard van Damocles boven haar hoofd hangt, voor het geval zij niet aan de verwachtingen van Rome zou voldoen. Bovendien wil zij geen dubbelzinnige tekst ondertekenen die ertoe zou leiden dat zij de dwalingen die vandaag het welzijn van de zielen ernstig schaden, niet langer aan de kaak zou stellen.
Laten we hieraan toevoegen dat het opstellen van een leerstellige preambule vanzelfsprekend zou hebben geleid tot de oprichting van een juridische structuur voor de Priesterbroederschap, waardoor deze onder toezicht van de zittende kerkelijke autoriteiten zou zijn geplaatst. Maar zolang het fundamentele probleem tussen de Priesterbroederschap Sint-Pius X en Rome niet is opgelost, lijkt dit onmogelijk. Zoals Mgr. Fellay in 2017 in Villepreux zei: “Is het mogelijk ons onder een autoriteit te plaatsen die we vastbesloten zijn te waarschuwen voor haar dwalingen? Stel je eens voor: menselijk gezien is dat ondraaglijk.”
Uitzonderlijke maatregel
Een uitzonderlijke situatie vraagt om een uitzonderlijke maatregel. De wijdingen van 1 juli, die wellicht zonder pauselijk mandaat zullen voltrokken worden, zijn een uitzonderlijke maatregel die verband houdt met de ongekende crisis die de Kerk doormaakt. Er zal een dag komen waarop Rome uiteindelijk zal erkennen dat het Tweede Vaticaans Concilie, in plaats van de Kerk in het geloof te versterken, juist heeft bijgedragen aan de verwatering van de leer van de Kerk, wat heeft geleid tot haar langzame maar onverbiddelijke desintegratie. Zoals Mgr. Fellay in september 2011 heel terecht opmerkte: als er inderdaad een geschil bestaat tussen de Priesterbroederschap Sint-Pius X en Rome, dan ligt het probleem niet bij ons.
Het lezen van de encyclieken van de pausen over de moderne dwalingen helpt ons te begrijpen dat de keuze die in 1988 moest worden gemaakt niet ging tussen de toenmalige paus Johannes Paulus II en Mgr. Lefebvre, maar tussen de laatste pausen en de pausen die hen voorgingen, aangezien er tussen hen een diepgaande tegenstelling bestond over kwesties die het geloof raken.
Helaas blijven de meeste autoriteiten vandaag de dag nog steeds vasthouden aan diezelfde dwalingen. Zo verklaarde paus Franciscus op 4 februari 2019 in Abu Dhabi dat “de verscheidenheid van religies een wijze goddelijke wil is”. Nog maar kort geleden heeft Rome gevraagd om de term Medeverlosseres niet meer officieel te gebruiken. Onder het voorwendsel dat dit woord moeilijk te begrijpen zou zijn, wil men het uit het vocabulaire schrappen… Bovendien blijft Rome dromen van een synodale Kerk, een Kerk die wil luisteren naar het volk ten koste van haar rol als Leermeesteres van het geloof…
Zo moeten we wel vaststellen dat “we alleen in de Kerk van alle tijden en in haar ononderbroken Traditie de garantie vinden dat we in de Waarheid zijn; deze willen wij blijven prediken en dienen. […] ”
“De Priesterbroederschap [Sint-Pius X] streeft niet in de eerste plaats naar haar eigen voortbestaan: zij streeft in de eerste plaats naar het welzijn van de universele Kerk en is daarom bij uitstek een kerkelijk werk dat, met een unieke vrijheid en kracht, adequaat inspeelt op de specifieke behoeften van een tragisch en ongekend tijdperk.
“Dit enige doel is vandaag nog steeds het onze, net zoals vijftig jaar geleden. ‘Daarom zetten wij, zonder enige rebellie, zonder enige bitterheid, zonder enige wrok, ons werk van priesteropleiding voort onder de leiding van het eeuwige leergezag, in de overtuiging dat wij de heilige katholieke Kerk, de Paus en de toekomstige generaties geen grotere dienst kunnen bewijzen’ (Mgr. Lefebvre, Verklaring van 21 november 1974).”3 »
Door de Traditie de middelen te geven om te blijven voortbestaan vanwege de crisis in de Kerk die maar niet ophoudt, maakt de Priesterbroederschap Sint-Pius X het voortbestaan van de Traditie mogelijk. Zij bidt opdat Rome spoedig haar missie van het doorgeven van het geloof in zijn geheel weer opneemt. Rome zal dan kunnen profiteren van de bijzondere genaden die de goede God al 55 jaar schenkt aan de priesters en gelovigen van de Priesterbroederschap Sint Pius X, die geen andere ambitie heeft dan een levende tak van de katholieke Kerk te zijn.
(Bron: Le Phare breton n°41 de mai-juin 2026 - FSSPX Actualités)
