FSSP, FSSPX - enkele verschillen (deel 2)

(begin deel 2)

Door E.H. de Sivry, Districtsoverste van de Benelux

De strijd voor de Mis?

Laten we deze redenering eens tot het einde doorvoeren. Als de Petrusbroederschap Sint-Petrus erkent dat de nieuwe Mis legitiem is, dan bevestigt zij daarmee dat deze daadwerkelijk de juiste uitdrukking is van de lex credendi. Waarom zou men dan weigeren deze te vieren? Als de nieuwe ritus vruchtbaar is, waarom zou men dan het exclusieve gebruik ervan afwijzen? In werkelijkheid vallen de maskers af. De strijd voor de Traditie heeft geen bestaansrecht meer als we van de Mis slechts een bijzonder charisma voor eigen gebruik maken. Integendeel, de Priesterbroederschap Sint-Pius X heeft altijd beschouwd dat de Tridentijnse Mis de perfecte uitdrukking is van de lex credendi van de Kerk, dat wil zeggen van haar constante leergezag. Zij is het die de zielen en de samenlevingen heiligt. Zij draagt bij tot de uitstraling van ons geloof en tot de uitbreiding van het koninkrijk van Onze Heer Jezus Christus. De Priesterbroederschap Sint-Pius X strijdt geenszins om een bijzonder voorrecht te behouden, maar ijvert ervoor dat de Tridentijnse Mis de enige uitdrukking van de lex credendi in de Roomse Kerk is, en dit voor het algemeen welzijn van de Heilige Kerk. Zij beschouwt de nieuwe Mis als onwettig omdat deze “op indrukwekkende wijze afwijkt” van de juiste uitdrukking van de lex credendi: “Het is duidelijk dat de Nieuwe Ordo de facto uitdrukkelijk afziet van het uitdrukken van de leer die het Concilie van Trente heeft bekrachtigd als goddelijk en katholiek geloof”²³.

Hieruit volgt dat het bijwonen van de nieuwe Mis nooit een verplichting kan zijn op zondag, aangezien het geen eredienst is die God eert zoals het hoort en ons geloof in gevaar brengt.

En het Tweede Vaticaans Concilie?

De Priesterbroederschap Sint-Petrus is van mening dat de leerstellige problemen die door het Tweede Vaticaans Concilie worden opgeworpen, neerkomen op een probleem van interpretatie van de teksten, op “verzoeken om verduidelijking”. De Priesterbroederschap Sint-Pius X is daarentegen van mening dat de leer van het Tweede Vaticaans Concilie breukpunten vertoont met het constante leergezag van de Kerk en dat deze breukpunten in de teksten zelf te vinden zijn, met name in Lumen Gentium, over de aard van de Kerk; Dei Verbum, over de goddelijke openbaring; Gaudium et Spes, over de relatie tussen de Kerk en de hedendaagse wereld; Dignitatis Humanae, over de godsdienstvrijheid. Monseigneur Lefebvre zei tegen zijn seminaristen: “Wanneer een hele reeks documenten is opgesteld in een verkeerde geest, in een modernistische geest, is het praktisch onmogelijk om ze volledig te zuiveren. Ze zouden volledig herschreven moeten worden om ze een katholieke geest te geven.” Conferentie in Écône, 14 december 1978.

Pastorale gevolgen

De mogelijkheid voor priesters van deze broederschap om in bisdommen te werken, de priesterwijding van hun seminaristen en het toedienen van het sacrament van het vormsel hangen af van hun aanvaarding van de hervormingen die voortvloeien uit het Tweede Vaticaans Concilie of van hun stilzwijgen. De H. Thomas leert echter dat “in geval van nood, wanneer het geloof in gevaar is, iedereen verplicht is zijn geloof bekend te maken, hetzij om andere gelovigen te onderrichten of te sterken, hetzij om de aanvallen van ongelovigen af te slaan”[1]. Als een zielzorger zich bewust is van een schandaal dat wordt veroorzaakt door een ernstige openbare zonde tegen het geloof of tegen de moraal, en hij onderneemt geen actie om zijn gelovigen te waarschuwen en te informeren, dan zou dat een fout door nalatigheid zijn.

De prijs van het zwijgen dat de leden van de Priesterbroederschap Sint-Petrus wordt opgelegd over de conciliaire dwalingen en de schandalen die deze veroorzaken, is hoog, want het gaat om het heil van de gelovigen en de herders.

En wanneer sommigen deze stilte doorbreken, volgen er sancties. Zo heeft Monseigneur Roland Minnerath, bisschop van Dijon (in Frankrijk), in september 2021 de Priesterbroederschap St. Petrus uit zijn bisdom verbannen. Wat zijn de redenen hiervoor? De eerste is dat de gemeenschap van gelovigen zich onvoldoende mengt met de rest van het bisdom: “De FSSP legt de vorming van een gemeenschap op waarvan een deel (zoals blijkt uit recent verspreide berichten) de diocesane kerk in diskrediet brengt (...) het diocesane gezag moet ervoor zorgen dat de katholieke gemeenschap niet verdeeld raakt", aldus het communiqué van het bisdom[2]. Maar het belangrijkste verwijt is dat de priesters weigeren om volgens de Novus Ordo te concelebreren: “De door de Broederschap benoemde priesters weigeren dit gebaar van priesterlijke en sacramentele gemeenschap. Een dergelijke houding getuigt van een opvatting over hun ambt die wij niet delen”²⁵. Het communiqué van de FSSP naar aanleiding van deze uitsluiting getuigt overigens van een compromis in de leer: “De FSSP heeft niet ‘uitgesloten dat haar priesters volgens de gewone ritus celebreren’, maar respecteert de wil van haar leden op dit gebied en wat betreft de concelebratie van de mis, wil zij zich houden aan het recht van de Kerk, dat erkent dat ‘de vrijheid van ieder om individueel te celebreren moet worden gerespecteerd’” (can. 902 CIC)”.[3]

Op 14 december 2023 zegt Monseigneur Laurent Dognin, bisschop van Quimper (in Frankrijk), de overeenkomst met de Broederschap op. Wat is de reden hiervoor? Nog steeds dezelfde: “De weigering [van de priesters] om met het huidige missaal en de huidige rituelen te vieren, plaatst hen buiten de kerk”[4]. Terwijl de Broederschap al meer dan 25 jaar in Montélimar en Valence (Frankrijk) gevestigd was, geeft bisschop Monseigneur Durand aan dat zij vanaf 1 september 2025 niet langer de riten volgens het oude missaal zal vieren. De reden die deze keer wordt aangevoerd, is een beetje vaag, maar we begrijpen dat het gaat om fundamentele meningsverschillen: "Vanaf 1 september 2025, in het kader van de reorganisatie van de parochie Saint Émilien de Valence, met de komst van nieuwe pastoors en om te werken aan de eenheid van de parochie, zal de vetus ordo-Mis (oude vorm, in het Latijn) worden opgedragen in de kerk ‘Notre Dame de Valence’ door priesters van het bisdom en door Coöperatoren van Christus Koning".

De Priesterbroederschap Sint-Petrus wordt dus tot zwijgen gedwongen om te kunnen blijven bestaan. Het is jammer dat zij geen voorbeeld neemt aan bepaalde prelaten zoals monseigneur Schneider, die niet schroomt om openlijk kritiek te uiten op de teksten van het Tweede Vaticaans Concilie. Zo publiceerde de prelaat op 4 februari 2019, na de ondertekening door paus Franciscus en de grootimam van de moskee van Caïro van een ‘Document over menselijke broederschap voor wereldvrede en gemeenschappelijk samenleven’, een artikel dat op 1 juni verscheen op LifeSiteNews. Daarin stelt hij dat er “geen positieve goddelijke wil of natuurlijk recht op religieuze diversiteit” bestaat, en toont hij aan dat de Verklaring van Abu Dhabi het logische gevolg is van de religieuze vrijheid die door het Tweede Vaticaans Concilie wordt bevorderd. Hij benadrukt namelijk de breuk die is geïntroduceerd door de conciliaire verklaring Dignitatis Humanæ, waarin wordt gesteld dat "een theorie die nog nooit eerder door het leergezag van de Kerk is onderwezen, namelijk dat de mens op grond van zijn eigen natuur het recht heeft “niet te worden belet om in religieuze aangelegenheden te handelen volgens zijn eigen geweten, zowel in het openbaar als in privé, alleen of in vereniging met anderen, binnen de grenzen die hem toekomen” (ut in re religiosa neque impediatur, quominus iuxta suam conscientiam agat privatim et publice, vel solus vel aliis consociatus, intra debitos limites, n. 2). Volgens deze bewering zou de mens op basis van de natuur zelf (en dus positief gewild door God) het recht hebben om niet te worden belet om, zelfs collectief, de verering van een afgod te kiezen, te beoefenen en te verspreiden, en zelfs de verering van Satan, aangezien er religies bestaan die Satan aanbidden, bijvoorbeeld de “kerk van Satan”. In sommige landen wordt de “kerk van Satan” namelijk erkend met dezelfde juridische waarde als alle andere religies[5].

Als we weten hoe welwillend de prelaat staat tegenover de traditionele bewegingen die voortkomen uit Ecclesia Dei, zoals blijkt uit de Mis die hij heeft aanvaard te vieren ter gelegenheid van de pinksterbedevaart van Onze-Lieve-Vrouw van het Christendom op zondag 8 juni jongstleden, kan men zich alleen maar verbazen dat de traditionele bewegingen hem niet volgen in het publiekelijk verdedigen van het katholieke geloof tegen de conciliaire dwalingen.

Conclusie

De Priesterbroederschap Sint-Petrus is ontstaan uit deze weigering om de legitimiteit van de bisschopswijdingen van 30 juni 1988 te erkennen. Zij vindt haar bestaansreden dus alleen in dit principiële verzet tegen de voorzichtigheid van de stichter van de Priesterbroederschap Sint-Pius X, waarop de priesters zich aanvankelijk juist hadden geïnspireerd om hun priesterlijke werk te stichten. Zij is dus veroordeeld om alleen in deze weigering te bestaan, op straffe van zware gevolgen.

Uiteraard zijn er priesters in de genoemde broederschap die niet aarzelen om het geloof te verdedigen en de gegrondheid van het voorzichtige standpunt van de Priesterbroederschap Sint-Pius X te erkennen. Maar zij doen dat in privé en op een verborgen of officieuze manier; nooit in het openbaar of officieel. We moeten erkennen dat als ze dat in het openbaar zouden doen, ze niet zouden kunnen rekenen op hun gemeenschap, die niet het risico zou nemen om de bediening van de sacramenten door een bisschop van de officiële hiërarchie te zien worden opgeheven.

De noodzaak zal zeker vragen om andere bisschopswijdingen binnen de Priesterbroederschap Sint-Pius X. Dit is ongetwijfeld een gelegenheid voor de Priesterbroederschap Sint-Petrus om zich aan te sluiten bij de goede strijd en te kunnen zeggen, zoals de Apostel der Volkeren: “Ik heb de goede strijd gestreden, ik heb de loop volbracht, ik heb het geloof behouden; nu wacht mij nog de kroon der gerechtigheid, die mij op die dag door de Heer, de rechtvaardige Rechter, zal worden gegeven, en niet alleen mij, maar allen die Zijn komst hebben liefgehad” (2 Timoteüs, IV,7).

(Einde)

[1] Summa Theologica II-II, Q.2, art. 2, ad 2

[2] Interview in Famille Chrétienne, https://www.famillechretienne.fr/36684/article/fortes-tensions-entre-le…

[3] Mededeling van de FSSPX van 18 juni 2024

[4] Mededeling van de FSSP van 18 juni 2024

[5] https://fsspx.news/fr/news/vatican-ii-abou-dabi-un-debat-entre-mgr-schn…